Δρ. Αἴας-Θεόδωρος Παπασταύρου
Ear᾿ΩτοNose῾ΡινοThroatΛαρυγγολογία
Χειρουργικὴ Κεφαλῆς & Τραχήλου

Τηλέφωνα: 210-6502-000, 697-444-2112
ΝΟΣΟΚΟΜΕΙA:  ΙΑΣΩ GENERAL, Μεσογείων 264, Χολαργός   &    MEDITERRANEO, Ἠλείας 8-12, Γλυφάδα


 
ΑΙΘΟΥΣΑΙΑ ΝΕΥΡΩΝΙΤΙΣ
Ἀσκληπιὸς & Ὑγιεία
 

Στὴν ἱστοσελίδα αὐτὴ θὰ βρῆτε ἀπαντήσεις στὰ ἀκόλουθα ἐρωτήματα:

Τί εἶναι αἰθουσαία νευρωνῖτις;

Πῶς προκύπτουν τὰ συμπτώματα τῆς αἰθουσαίας νευρωνίτιδος;

Ποιά εἶναι τὰ αἴτια τῆς αἰθουσαίας νευρωνίτιδος;

Εἶναι συχνὴ ἡ αἰθουσαία νευρωνῖτις;

Ποιά εἶναι ἡ συμπτωματολογία τῆς αἰθουσαίας νευρωνίτιδος;

Ἀπὸ τί πρέπει νὰ διαφοροδιαγνωσθῇ ἡ αἰθουσαία νευρωνῖτις;

           Καλοήθης ἴλιγγος θέσεως

           Ἴλιγγος κεντρικῆς αἰτιολογίας

           Λαβυρινθῖτις

           Ἡμικρανιακὰ σύνδρομα

Ποιά εἶναι ἡ ἐξέλιξι τῆς αἰθουσαίας νευρωνίτιδος;

Πῶς ἀντιμετωπίζεται ἡ αἰθουσαία νευρωνῖτις;

Ὑπάρχει πιθανότης ὑποτροπῆς;

 

Ἀριστερὸς λαβύρινθος, VII καὶ VIII ἐγκεφαλικὸ νεῦρο σὲ μαγνητικὴ τομογραφία


Τί εἶναι αἰθουσαία νευρωνῖτις;

Ἡ αἰθουσαία νευρωνῖτις συνιστᾷ μιὰ ὀξεία, παρατεταμένη περιφερικὴ αἰθουσαία δυσλειτουργία, ποὺ προβάλλει κλινικὰ μὲ ἴλιγγο, ναυτία, ἔμετο καὶ ἀστάθεια. Συχνὰ ἀναφέρεται καὶ ὡς αἰθουσαία νευροπάθεια, διότι ὁ φλεγμονώδης χαρακτήρας της δὲν εἶναι πάντοτε προφανής. Ἡ αἰθουσαία νευρωνῖτις δὲν συνοδεύεται ἀπὸ ἀκοολογικὰ φαινόμενα. Ὅταν τυχὸν συνοδεύεται ἀπὸ αὐτά, καὶ δὲν ταιριάζει κάποια ἄλλη σαφέστερη διαγνωστικὴ κατηγορία (πχ σ. Menière), τότε πολλοὶ θέτουν τὴ διάγνωσι “(ὀξεία) λαβυρινθῖτις”.

Πῶς προκύπτουν τὰ συμπτώματα τῆς αἰθουσαίας νευρωνίτιδος;

Πρόκειται γιὰ ἀπότομη ἀποστέρησι τοῦ ἀσθενοῦς ἀπὸ τὴν κεντρομόλο νεύρωσι ἑνὸς ἀπὸ τὰ δύο περιφερικὰ αἰθουσαῖα συγκροτήματα (λαβύρινθος-νεῦρο-πυρήνας). Ἡ προκύπτουσα ἀνισορροπία κεντρομόλων νευρικῶν ὤσεων στὸ κεντρικὸ αἰθουσαῖο σύστημα προκαλεῖ τὸ αἴσθημα τοῦ ἰλίγγου καὶ τὰ συνοδά της (ναυτία, νυσταγμὸς κλπ). Ἡ ὑπόλοιπη συμπτωματολογία (ἀδυναμία ὀρθοστασίας, βαρεία ἀταξία κλπ) προέρχονται ἀπὸ τὸν κεντρικὸ μηχανισμὸ κατατολῆς τῆς προκυψάσης νευροφυσιολογικῆς ἀνισορροπίας, τὸν ὁποῖον ἐφαρμόζει ἡ παρεγκεφαλὶς (cerebellar clamp). Ἡ βελτίωσι τῆς καταστάσεως τοῦ ἀσθενοῦς προκύπτει μὲ τὴν σταδιακὴ χαλάρωσι τοῦ παρεγκεφαλιδικοῦ κατασταλτικοῦ μηχανισμοῦ, τὴν ἀνάληψι ἀναπληρωματικῆς τονικῆς δραστηριότητος ἐκ μέρους τοῦ αἰθουσαίου πυρῆνος καὶ τὴν προσαρμογὴ τοῦ φλοιοῦ στὴ νέα κατάστασι.

Ποιά εἶναι τὰ αἴτια τῆς αἰθουσαίας νευρωνίτιδος;

Ἰογενὴς λοίμωξιςμεταϊογενής (2-3 ἑβδομάδες μετὰ ἀπὸ ἰογενῆ λοίμωξι ἀνωτέρου ἀναπνευστικοῦ), πιθανῶς αὐτοάνοση, προσβολὴ τοῦ αἰθουσαίου γαγγλίου (τοῦ Scarpa) ἢ τοῦ ὑμενώδους λαβυρίνθου πιστεύονται ὡς τὰ συχνότερα αἴτια.

ὀξεία ἐντετοπισμένη ἰσχαιμία στὴν περιοχὴ τῆς ἔσω ἀκουστικῆς ἀρτηρίας ἦταν δημοφιλὴς στὸ παρελθόν, ὄχι τόσο ἀποδεκτὴ ὡς αἰτιολογία σήμερα.

1. Προσωπικὸ ν., Αἰθουσοκοχλιακὸ ν., 3. Πρ. κ. παρεγκεφαλιδικὴ ἀρτ., 4. Ἀπαγωγὸ ν.

Εἶναι συχνὴ ἡ αἰθουσαία νευρωνῖτις;

Μὲ βὰσι στοιχεῖα ἀπὸ τὶς ΗΠΑ καὶ ΕΕ, περίπου 3% τῶν ἐπειγόντων περιστατικῶν πάσχουν ἀπὸ ἴλιγγο. Ἀπὸ αὐτά, τὸ 5% περίπου διαγιγνώσκεται ὡς αἰθουσαία νευρωνῖτις ἢ λαβυρινθῖτις. Τὰ δύο φῦλα προσβάλλονται ἐξ ἴσου, μὲ προεξάρχουσα τὴ μέση ἡλικία.

Ποιά εἶναι ἡ συμπτωματολογία τῆς αἰθουσαίας νευρωνίτιδος;

Ἡ κλινικὴ εἰκών τοῦ συνδρόμου περιλαμβάνει ἀρχικῶς ἴλιγγο ἀποτόμου καὶ συνήθως βιαίας ἐνάρξεως, ὁ ὁποῖος δὲν ὑφίεται, καὶ καθηλώνει τὸν ἄρρωστο στὸ κρεββάτι. Ὁ ἀσθενὴς ἀνακουφίζεται σχετικῶς ὅταν ξαπλώνῃ στὸ ἀντίθετο πλευρὸ ἀπὸ ἐκεῖνο τῆς βλάβης, διότι τὸ βλέμμα του κατευθύνεται πρὸς τὴν ἀνίσχυρη πλευρὰ τοῦ νυσταγμοῦ. (Τὸ γεγονὸς αὐτὸ μπορεῖ νὰ ἐκληφθῇ ἐνίοτε ὡς ἴλιγγος θέσεως). Συνυπάρχει ναυτία μὲ ἢ χωρὶς ἔμετο, ἀστάθεια, ἀταξία, καὶ ἀδυναμία ὀρθοστασίας. Μετὰ ἀπὸ λίγες ἡμέρες τὰ φαινόμενα κάμπτονται βαθμηδόν, καὶ ὁ ἴλιγγος γίνεται ἔντονος μόνο μετὰ ἀπὸ κινήσεις τῆς κεφαλῆς.

Αὐτόματος νυσταγμὸς τρίτου βαθμοῦ παρατηρεῖται σταθερά, μὲ ταχεία φᾶσι πρὸς τὸ ὑγιές. Ὁ νυσταγμὸς ἐλαττοῦται διὰ τῆς βλεμματικῆς προσηλώσεως. Σπανίως δύναται νὰ ὑπάρχῃ νυσταγμὸς θέσεως μὲ χαρακτῆρες καλοήθους. Ὁ ἀσθενής, ὅταν ὀρθοστατήσῃ, τείνει νὰ πέσῃ πρὸς τὴν πάσχουσα πλευρά. Ἡ πάσχουσα πλευρὰ παρουσιάζει σοβαρὴ ἠλεκτρονυσταγμογραφικὴ ὑπαισθησία κατὰ τὸν ἔλεγχο μὲ θερμικοὺς ἐρεθισμούς.

Τὰ παρακάτω κλινικὰ εὑρήματα ἀποτελοῦν χρήσιμα διαφοροδιαγνωστικὰ στοιχεῖα, διότι ἡ ὕπαρξίς των δὲν εἶναι συμβατὴ μὲ αἰθουσαία νευρωνίτιδα:

  • Μή κοπούμενος νυσταγμὸς πρὸς διάφορες διευθύνσεις
  • Βαρηκοΐα
  • Συμμετοχὴ καὶ ἄλλων ἐγκεφαλικῶν συζυγιῶν
  • Κορμικὴ ἀταξία
  • Φλεγμαίνουσα τυμπανικὴ μεμβράνη
  • Εὐαίσθητη μαστοειδής
  • Πυρετός
  • Αὐχενικὴ δυσκαμψία

Παλαιότερα ἐπιστεύετο ὅτι κατὰ τὴν προσβολὴ τοῦ αἰθουσαίου γαγγλίου, τὸ σύνολο τῶν νευρώνων κατεστρέφετο. Σήμερα ὑπάρχουν ἐνδείξεις ὅτι, σὲ μερικὲς περιπτώσεις τοὐλάχιστον, περισώζεται λειτουργικότης στὸν κάτω κλάδο (νευροῖ τὸν ὀπίσθιο κάθετο ἡμικύκλο σωλῆνα καὶ τὸ σφαιρικὸ κυστίδιο), ἐνίοτε δὲ καὶ μέρους τοῦ ἄνω κλάδου. Σὲ τέτοιες περιπτώσεις εἶναι νευροφυσιολογικῶς δυνατόν, μετὰ τὴν ἀποδρομὴ τῶν θορυβωδῶν φαινομένων τῆς αἰθουσαίας νευρωνίτιδος νὰ ἀκολουθῇ καλοήθης ἴλιγγος θέσεως, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσι τῆς ταυτοχρόνου ἰογενοῦς προσβολῆς καὶ τοῦ ὠτολιθοφόρου ὀργάνου τοῦ ἐλλειπτικοῦ κυστιδίου.

Ἀπὸ τί πρέπει νὰ διαφοροδιαγνωσθῇ ἡ αἰθουσαία νευρωνῖτις;

Ἡ κλινικὴ εἰκόνα ποὺ περιγράψαμε εἶναι συνήθως πολὺ σαφής. Σὲ κάποιες περιπτώσεις χρειάζεται νὰ σκεφθῇ κανεὶς καὶ τὰ ἀκόλουθα:

  • Καλοήθης ἴλιγγος θέσεως: Εἶναι κινητικὴ ψευδαίσθησι ποὺ σχετίζεται μὲ τὴ λῆψι κάποιας θέσεως τῆς κεφαλῆς. Ὀφείλεται σὲ βλάβη τῶν ὠτολιθοφόρων ὀργάνων καὶ μετανάστευσι τῶν ὠτολίθων σὲ μή προβλεπόμενα σημεῖα τοῦ λαβυρίνθου. Εἶναι φαινόμενο ποὺ σχετίζεται μὲ τὴ βαρύτητα, ὅπως αὐτὴ ἐπενεργεῖ στὶς διάφορες θέσεις, καὶ ὄχι μὲ τὶς θέσεις καθ' ἑαυτές. Περισσότερα ἐδῶ.
  • Ἴλιγγος κεντρικῆς αἰτιολογίας: Εἶναι κάθε ἴλιγγος, τὸ αἴτιο τοῦ ὁποίου εὑρίσκεται στὸ ΚΝΣ καὶ ὄχι στὸν λαβύρινθο ἢ τὸ αἰθουσαῖο νεῦρο. Τὰ αἴτια περιλαμβάνουν ἀγγειακὰ ἐγκεφαλικὰ ἐπεισόδια, πρωτοπαθεῖς καὶ μεταστατικοὺς ὄγκους, διάφορα νευρολογικὰ νοσήματα κλπ. Ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ προσεχθῇ ἡ διαφορικὴ διάγνωσι ἀπὸ τὸ ἔμφρακτο τῆς παρεγκεφαλίδος (10% τῶν περιπτώσεων αὐτῶν θεωρεῖται ἀρχικῶς ὡς αἰθουσαία νευρωνῖτις) καὶ ἀπὸ τοὺς μεταστατικοὺς ὄγκους τῆς παρεγκεφαλίδος, οἱ πλεῖστοι τῶν ὁποίων μοιάζουν μὲ τὰ βαρειὰ περιστατικὰ αἰθουσαίας νευρωνίτιδος. (Περισσότερα ἐδῶ)
  • Λαβυρινθῖτις: Συμπτωματολογία ἴδια μὲ τῆς αἰθουσαίας νευρωνίτιδος συνοδευομένη καὶ ἀπὸ ἀκοολογικὰ φαινόμενα, στὴν ὁποία δὲν ταιριάζει καλλίτερα κάποια ἄλλη σαφέστερη διαγνωστικὴ κατηγορία (πχ σ. Menière).
  • Ἡμικρανιακὰ σύνδρομα μὲ ἴλιγγο: (Περισσότερα ἐδῶ)

Ποιά εἶναι ἡ ἐξέλιξι τῆς αἰθουσαίας νευρωνίτιδος;

Οἱ περισσότεροι ἀσθενεῖς γίνονται καλὰ μέσα σὲ μία ἕως τρεῖς ἑβδομάδες, ἀναλόγως τῆς ἀρχικῆς βαρύτητος καὶ ἀντιστρόφως ἀναλόγως τῆς ἡλικίας (μικρότερη ἡλικία συνοδεύεται συνήθως ἀπὸ μεγαλύτερη πλαστικότητος τοῦ νευρικοῦ συστήματος).

Εἶναι σύνηθες ὅμως νὰ στενεύουν τὰ ὅρια προσαρμογῆς τοῦ ἀσθενοῦς: Πχ κάποιοι ἀσθενεῖς αἰσθάνονται ἴλιγγο κατὰ τὶς κινήσεις τῆς κεφαλῆς πέφτουν εὐκολότερα ὅταν βαδίζουν σὲ ἀσταθὲς ἔδαφος ἀντέχουν τὴ μετακίνησι μὲ ὀχήματα λιγότερο ἀπὸ πρίν, καὶ ἐκδηλώνουν εὔκολότερα κινήτωσι.

Πῶς ἀντιμετωπίζεται ἡ αἰθουσαία νευρωνῖτις;

Στὴν ὀξεία φᾶσι ὁ ἄρρωστος πρέπει νὰ παραμένῃ σὲ κατάκλισι καὶ νὰ λαμβάνῃ ὑγρὰ ἐνδοφλεβίως, ἀφοῦ εἶναι δύσκολο νὰ πίνῃ ἀρκετὰ λόγῳ ναυτίας καὶ ἐμέτων. Ἂν κάνῃ πολλοὺς ἐμέτους, ἡ ποσότης τῶν ὑγρῶν νὰ ἀναπληρώνεται καὶ ἡ τάσι πρὸς ἔμετον νὰ καταστέλλεται μὲ ἀντιεμετικά.

Τὰ κατασταλτικὰ τοῦ ΚΝΣ βοηθοῦν πολύ, διότι κυρίως μειώνουν τὴν ἀντιρροπηστικὴ παρέμβασι τῆς παρεγκεφαλίδος (ἐνεργοποιώντας ἀνασταλτικοὺς GABA-ἐξαρτώμενους νευρῶνες) καὶ γι’ αὐτὸ βελτιώνουν ὑποκειμενικὰ τὸν ἀσθενῆ. Κατάχρησίς των τείνει νὰ ἐπιμυκύνῃ τὸν χρόνο ἀναρρώσεως.

Τὰ κατασταλτικὰ τοῦ λαβυρίνθου βοηθοῦν διττῶς: Ἀφ’ ἑνὸς ἐλαττώνουν τὰ τονικὰ καὶ λειτουργικὰ ἐρεθίσματα τῆς ὑγιοῦς πλευρᾶς, συνεπῶς ἐλαττοῦται ἡ ἀνισορροπία στὸ ἐπίπεδο τῶν αἰθουσαίων πυρήνων· ἀφ’ ἑτέρου ἀσκοῦν κεντρικὴ ἀντιχολινεργική, κατασταλτικὴ δρᾶσι στὸ ΚΝΣ, μὲ ἀποτέλεσμα παρόμοιο μὲ τὴν προηγουμένη κατηγορία. Κατάχρησίς των τείνει νὰ ἐπιμυκύνῃ τὸν χρόνο ἀναρρώσεως.

χορήγησι ἀντιιικῶν φαρμάκων συνιστᾶται ἀπὸ πολλούς, χωρὶς ὁμοφωνία, διότι εἶναι δύσκολο νὰ ἀποδειχθῇ ἂν πράγματι προσφέρουν κάτι· εἶναι λογικὸ νὰ ὑποθέτῃ κανείς, ὅτι μὲ τὴν ἐκδήλωσι τῶν συμπτωμάτων ἡ ἰογενὴς προσβολὴ τῶν γαγγλιακῶν κυττάρων ἔχει ἤδη ὁλοκληρωθῆ καί, συνεπῶς, ἡ ἀντιιικὴ ἀγωγὴ δὲν ἔχει κάτι νὰ προσφέρῃ. Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρά, μπορεῖ κανεὶς νὰ ἑλπίζῃ σὲ μή ἐπέκτασι τῶν ἰογενῶν βλαβῶν σὲ ἄλλα ὄργανα, πχ στὸν ἐγκέφαλο, ἰδίως ὅταν πρόκειται νὰ χορηγηθοῦν κορτικοειδῆ.

χορήγησι κορτικοειδῶν προτείνεται ἐμπειρικῶς ἀπὸ τοὺς περισσοτέρους.

Φυσικοθεραπευτικὴ ἀποκατάστασι: Προκειμένου νὰ μειωθῇ ἡ διάρκεια τῆς προσαρμογῆς στὴ νέα κατάστασι, μπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰδικὴ στοχευμένη φυσικοθεραπευτικὴ ἀποκατάστασι, ἀφοῦ ὁ ἀσθενὴς μπορέσῃ νὰ σταθῇ ὄρθιος. 

Αὐτὸ ἐπιτυγχάνεται μὲ τὸν σχεδιασμὸ εἰδικῶν ἀσκήσεων ἀπὸ τὸν εἰδικὰ ἐκπαιδευμένο ΩΡΛ. Τὸ πρόγραμμα ἀποκαταστάσεως πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὸ συγκεκριμένο λειτουργικὸ ἔλλειμα τοῦ ἀσθενοῦς καὶ νὰ ἔχῃ τὸ κατάλληλο ἐπίπεδο δυσκολίας. Ἂν τὸ πρόγραμμα εἶναι εὐκολότερο ἀπ' ὅτι πρέπει, ἡ πλαστικότης τοῦ ἐγκεφάλου δὲν διεγείρεται ἀρκετά, καὶ δὲν συντελεῖται πρόοδος. Ἂν τὸ πρόγραμμα εἶναι δυσκολότερο ἀπ' ὅσο πρέπει, τὸ νευρικὸ σύστημα κουράζεται ὑπερβολικὰ καὶ δὲν ἀποδίδει, ἐνῷ παραλλήλως ὁ ἀσθενὴς ἀπογοητεύεται. Τέτοια προγράμματα σχεδιάζονται καὶ ἐκτελοῦνται μὲ τὸν ὑπολογιστικὸ ἰσορροπιογράφο.

Ὑπάρχει πιθανότης ὑποτροπῆς;

Ἡ αἰθουσαία νευρωνῖτις δὲν ἀνήκει στὰ ὑποτροπιάζοντα νοσήματα. Αὐτὸ εἶναι ἀναμενόμενο, διότι τὸ αἰθουσαῖο γάγγλιο συνήθως καταστράφεται ὁλοσχερῶς ἤδη κατὰ τὴν πρώτη προσβολή. Ὑπάρχουν κάποιες ἐξαιρέσεις, κατὰ τὶς ὁποῖες ἡ βλάβη εἶναι μερική, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἀλλάζει τὴ γενικὴ τάσι. Ἐκεῖ ὅπου φαίνεται νὰ ὑποτροπιάζῃ τὸ νόσημα, μᾶλλον χρειάζεται ἀναθεώρησι ἡ διάγνωσι. Τὰ νοσήματα ποὺ συχνότερα διαγιγνώσκονται σὲ περίπτωσι ὑποτροπῆς τοῦ συνδρόμου εἶναι τὸ αἰθουσαῖο σ. Menière καὶ τὰ ἡμικρανιακὰ σύνδρομα μὲ ἴλιγγο.

Συγκοινωνίες καὶ Χῶρος Σταθμεύσεως
***
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΣ
ΚΑΤΑΔΥΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ "MEDISUB"
ΦΩΝΙΑΤΡΙΚΗ

᾿Επικοινωνῆστε μαζί μας

210-6502000,  697-444-2112

Εργαστήριον ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ MEDISUB-Ελλ. Ινστιτούτο Προληπτικής Καταδυτικής Ιατρικής ΦΩΝΙΑΤΡΙΚΗ Πρόγραμμα δράσεως Αττική 2000+
Δρ. ΑΙΑΣ-ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ, ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΩΝ-ΡΙΝΟΣ-ΛΑΡΥΓΓΟΣ

ΧΡΗΣΙ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΤΩΝ ΣΕΛΙΔΩΝ ΑΥΤΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΙ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ,
ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΙ ΤΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΗΣ ΠΗΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ
1