Δρ. Αἴας-Θεόδωρος Παπασταύρου


Ear᾿ΩτοNoseΡινοThroatΛαρυγγολογία
Χειρουργικὴ Κεφαλῆς & Τραχήλου

  Ἀσκληπιὸς & Ὑγιεία
Ρ Ι Ν Ι Τ Ι Δ Ε Σ

Στὴν ἱστοσελίδα αὐτὴ θὰ βρῆτε ἀπαντήσεις στὰ ἀκόλουθα θέματα:

Σὲ τί χρησιμεύει ἡ μύτη;
Τί θὰ πῇ ρινῖτις καὶ ὀπισθορρινικὸς κατάρρους;
Ποῦ ὀφείλεται ἡ ρινῖτις;

Ἀλλεργία
Ἀτοπία
Χολινεργικὴ ρινῖτις
Ὁρμονικὴ ρινῖτις
Φαμακευτικὴ ρινῖτις
Μηχανικὰ ἢ κατασκευαστικὰ αἴτια
Λοιμώξεις
Ρινίτιδες στὰ πλαίσια ἄλλου νοσήματος

Τί πρέπει νὰ σκεφθοῦμε ὅταν ὑπάρχουν πηκτὲς ἐκκρίσεις;
Πῶς ἀντιμετωπίζεται ἡ ρινῖτις καὶ ὁ ὀπισθορρινικὸς κατάρρους;
Μποροῦν νὰ χρησιμοποιηθοῦν φάρμακα;
Πῶς ἀντιμετωπίζεται ἡ μή ἀλλεργικὴ ρινῖτις;
Ρινῖτις καὶ Κατάδυσι
Ἔχουν οἱ ρινικὲς πλύσεις θεραπευτικὸ ρόλο;
Χειρουργικὴ ἀντιμετώπισι

Σὲ τί χρησιμεύει ἡ μύτη;

Ὁ ρόλος τῆς μύτης εἶναι διπλὸς καὶ πολὺ σπουδαῖος:

  • νὰ κλιματίζῃ (θέρμανσι, καθαρισμός, ὕγρανσι) τὸν εἰσπνεόμενο ἀέρα
  • νὰ ἐξυπηρετῇ τὴν ὄσφρυσι (καὶ μέσῳ αὐτῆς τὴ συνολικὴ γεῦσι, τὴν κοινωνικότητα καὶ τὴ σεξουαλικότητα)

Οἱ ξεχωριστὲς αὐτὲς λειτουργίες ἐξυπηρετοῦνται ἀπὸ τὶς δύο ξεχωριστὲς μοῖρες τοῦ βλεννογόνου τῆς μύτης: Τὴν ἀναπνευστικὴ μοῖρα (4/5 τοῦ βλεννογόνου) καὶ τὴν πολὺ μικρότερη ὀσφρυτικὴ μοῖρα, ποὺ εὑρίσκεται ψηλά, στὴ ὀσφρυτικὴ αὔλακα.
 

Οἱ δύο τύποι ρινικοῦ ἐπιθηλίου

ΟΚ=ὀσφρυτικὸ κύτταρο, ΥΚ=ὑποστηρικτικὸ κύτταρο, ΒΚ=βασικὸ κύτταρο, ΟΝ=ὀσφρυτικὰ νημάτια (νευρίδια)
Διακρίνεται ὁ ἰδιαίτερος τῦπος τῶν ὀσφρυτικῶν κροσσῶν

Ἕνας φυσιλογικὸς ἄνθρωπος παράγει ἡμερησίως κατὰ μέσον ὅρον 2 λίτρα ρινικῆς βλέννης, ποὺ ἐξυπηρετεῖ τὴν ἐφύγρανσι καὶ τὸν καθαρισμὸ τοῦ ἀνωτέρου ἀναπνευστικοῦ. Ἡ βλέννη αὐτὴ σχηματίζει ἕνα λεπτό, ὑγρὸ στρῶμα πάνω στὸν βλεννογόνο, ποὺ ὠθεῖται σταθερὰ ἀπὸ τοὺς κρωσσοὺς τῆς ἀναπνευστικῆς μοίρας πρὸς τὸν ρινοφάρυγγα, ἀπ' ὅπου ἀσυναίσθητα καταπίνεται. Στὸ ὑγρὸ αὐτὸ στρῶμα προσκολλῶνται ἀτμοσφαιρικοὶ ρύποι, μικρόβια, κονιορτὸς κλπ, τὰ ὁποῖα διαφορετικὰ θὰ κατέληγαν στοὺς πνεύμονες.

Ἐνδοσκοπικὴ εἰκὼν χρ. ρινίτιδος

Διακρίνεται ἡ γεφύρωσις τοῦ διαφράγματος (Δ) καὶ τῶν κογχῶν (Κ) ἀπὸ πηκτὴ βλέννη.

Ἡ μύτη χωρίζεται διὰ τοῦ διαφράγματος σὲ δεξιὰ καὶ ἀριστερὴ ρινικὴ θαλάμη. Σὲ κάθε θαλάμη προβάλλουν τρία ὄργανα, ποὺ λέγονται κόγχες, διὰ τῶν ὁποίων αὐξάνει πολὺ ἡ ἐπιφάνεια τοῦ βλεννογόνου καὶ ρυθμίζεται ἡ ἀντίστασι τοῦ ἀεραγωγοῦ. Μὲ κάθε θαλάμη ἐπικοινωνοῦν διὰ μέσου στομίων 4 ὁμάδες κοιλοτήτων, ποὺ λέγονται παραρρίνιοι κόλποι. Ἡ χρησιμότης τους εἶναι ἄγνωστη.
                                                                                                                                                      
Τί θὰ πῇ ρινῖτις καὶ ὀπισθορρινικὸς κατάρρους;

Ρινῖτις θὰ πῇ φλεγμονὴ τοῦ ρινικοῦ βλεννογόνου. Τὴν καταλαβαίνουμε ἀπὸ τὴν ὕπαρξι τῶν ἑξῆς ἐνοχλημάτων:

  • Ηὐξημένη ὑγρασία: Ἡ μύτη "τρέχει".
  • Κνησμός.
  • Συμφόρησι (μπούκωμα)
  • Φταρνίσματα

Ὅταν οἱ ἐκκρίσεις μαζεύωνται πρὸς τὰ πίσω καὶ πέφτουν μὲ τὴ βαρύτητα στὸ λαιμό, αὐτὸ λέγεται ὀπισθορρινικὸς κατάρρους. Εἶναι τὸ σταθερότερο χαρακτηριστικὸ τῆς χρονίας, καὶ λιγότερο τῆς ὀξείας, ρινίτιδος. Τὸν καταλαβαίνουμε ἀπὸ τὰ ἑξῆς ἐνοχλήματα:

  • Χρόνιος βήχας.
  • Ἐρεθισμὸς στὸ λαιμό.
  • Αἴσθημα ξένου σώματος.
  • Ἀποβολὴ πτυέλων.
  • Κακοσμία τῆς ἀναπνοῆς
  • Ὑπερπλαστικὴ φαρυγγῖτις

Ἐκτὸς τῆς ρινίτιδος, ἡ ὑπερτροφία τῶν ἀδενοειδῶν καὶ οἱ παραρρινοκολπίτιδες δημιουργοῦν ὀπισθορρινικὴ καταρροή. Οἱ περιπτώσεις αὐτὲς χρειάζονται παρόμοια διαγνωστικὴ προσέγγισι μὲ τὶς ρινίτιδες, ἀλλὰ διαφορετικὴ θεραπεία.
                                                                                                                                                      
Ποῦ ὀφείλεται ἡ ρινῖτις;

Ὑπάρχουν πολλὲς αἰτίες, μὲ συχνότερη τὴν ἀλλεργία. Ἀπ' αὐτὸν τὸν λόγο ἡ ἐπικρατέστερη σήμερα ταξινόμησι τῶν ρινιτίδων τὶς χωρίζει σὲ ἀλλεργικὲς καὶ μή ἀλλεργικές. Ἀπὸ τὶς μή ἀλλεργικὲς συχνότερη εἶναι ἡ ἀτοπικὴ ρινῖτις. Ἡ ἀλλεργία καὶ ἡ ἀτοπία μοιάζουν πολὺ μεταξύ τους, παρ' ὅτι εἶναι διαφορετικὲς στὴ φύσι τους, μὲ ἀποτέλεσμα μεγάλη ταξινομικὴ σύγχυσι. Ἡ ἀλλεργία εἶναι βασικὰ ἐξωγενὴς καὶ ἐπίκτητη, ἐνῷ ἡ ἀτοπία ἐνδογενὴς καὶ κληρονομήσιμη.

Οἱ εἰδικὲς ἐκδηλώσεις τῆς ἀλλεργικῆς ρινίτιδος εἶναι:
  • Κνησμὸς (φαγοῦρα), ποὺ μπορεῖ νὰ ἐπεκτείνεται στὸ λαιμό, τὴν εὐσταχιανὴ σάλπιγγα, τὰ μάτια κλπ.
  • Οἴδημα καὶ βούλωμα τῆς εὐσταχιανῆς σάλπιγγος.
  • Kόκκινα ὑγρὰ μάτια.
  • Βήχας.
  • Αἴσθημα κοπώσεεως.
  • Πονοκέφαλος/εὐασθησία στὸ πρόσωπο.

Ἡ ἐποχικὴ ἢ διαλείπουσα ἀλλεργία ὀφείλεται κυρίως σὲ γύρεις, ποὺ εἶναι πνευμοαλλεργιογόνα. Ἐκδηλώνεται τὴν ἐποχὴ τῆς ἀνθοφορίας τοῦ ὑπεύθυνου φυτοῦ. Ἡ διαρκὴς ἢ ὁλοετὴς ἀλλεργία ὀφείλεται κυρίως σὲ σκόνες καὶ κατάλοιπα ζώων καὶ ἐντόμων, ποὺ ὑπάρχουν σὲ κλειστοὺς χώρους.

Μέλισσα φορτωμένη γῦρι

Οἰκιακὸ ἄκαρι

Ἡ μή ἀλλεργικὴ ρινῖτις περιλαμβάνει πολλὲς ὑποδιαιρέσεις, μὲ κυριότερη τὴν ἀτοπική.

1. Ἀτοπία: Περιλαμβάνει τὴν ἀγγειοκινητικὴ καὶ τὴν ἡωσινοφιλικὴ ρινίτιδα.
                                                                                                                                                     
2. Χολινεργικὴ ρινίτις: Ἡ μύτη τρέχει κατὰ τὴ διάρκεια τῶν γευμάτων, ἰδίως ἂν πρόκειται γιὰ ζεστὰ ροφήματακαρυκευμένα φαγητά. Δὲν πρόκειται γιὰ γνήσια ρινίτιδα, διότι δὲν ὑπάρχει φλεγμονώδης παράγων, ἀλλὰ γιὰ διέγερσι ἑνὸς ἀντανακλαστικοῦ τόξου μὲ βάσι τὸ νεῦρο τοῦ Βιδιανοῦ πόρου. Μιὰ ἰδιαίτερη παραλλαγὴ χοληνεργικῆς ρινίτιδος εἶναι αὐτὴ μὲ ὑπερέκκρισι στὸ κρῦο περιβάλλον.

Οἱ καταστάσεις αὐτὲς μπορεῖ νὰ μήν παρουσιάζουν φαγοῦρα καὶ νὰ εἶναι περισσότερο διαρκεῖς παρὰ ἐποχικές. Εἰδικότερα ἡ ἀγγειοκινητική ρινῖτις παριστᾷ ἰδιοσυγκρασιακὴ ὑπερευαισθησία σὲ φυσικοὺς παράγοντες, ὅπως κάπνες, αἰθάλες, ρύπους, ὀσμές, ἀρώματα, κρῦο, ζέστη, ὑγρασία, ξηρασία, φῶς κλπ, μὲ χαρακτηριστικὸ τὴ μή συμμετοχὴ μηχανισμοῦ ἀνοσοσφαιρίνης Ε (IgE). Ἂν στὶς ρινικὲς ἐκκρίσεις ἀνευρίσκωνται ἡωσινόφιλα, τὸτε χαρακτηρίζεται ἡωσινοφιλικὴ ρινῖτις. Οἱ δύο αὐτοὶ τῦποι ἔχουν τάσι ἐξελίξεως σὲ ρινίτιδα μὲ πολύποδες καὶ σὲ ἰδιοσυγκρασιακὸ βρογχικὸ ἄσθμα, ἐνῷ συνήθως προ- ἢ συνυπάρχει δερματικὸ ἔκζεμα. Οἱ ἀλλεργικοὶ ἀσθενεῖς σπανίως μπορεῖ νὰ ἐκδηλώσουν ρινικοὺς πολύποδες καὶ λιγότερο σπανίως ἀλλεργικὸ ἄσθμα.
                                                                                                                                                     
Ἄλλα αἴτια ρινίτιδος:

3.
Ὁρμονικὴ ρινῖτις: Τυπικὴ ἐμφάνισι κατὰ τὴν κύησι, ἰδίως στὸ 3ο τρίμηνο. Πρόκειται γιὰ οἴδημα τοῦ βλεννογόνου ὁρμονικῆς, προγεστερονικῆς αἰτιολογίας. Τὰ ἀντισυλληπτικὰ μὲ προγαστερόνη προκαλοῦν ἐπίσης ὅμοια εἰκόνα.

4. Φαμακευτικὴ ρινῖτις: Χαρακτηριστικὴ περίπτωσι εἶναι ἡ ρινῖτις ποὺ παρουσιάζεται μετὰ ἀπὸ κατάχρησι τοπικῶν ἀποσυμφορητικῶν, ποὺ ὀφείλεται σὲ ἀπορρύθμισι τῶν α-ἀδρενεργικῶν ὑποδοχέων. Γιὰ λόγους οἰκονομίας τῆς συζητήσεως μποροῦν ἐδῶ νὰ περιληφθοῦν καὶ ρινίτιδες ἀπὸ χρῆσι φαρμάκων ποὺ χορηγοῦνται ἀπὸ τὸ στόμα καὶ δροῦν μὲ ἄλον μηχανισμό (πχ ἀντιυπερτασικά, ἀγχολυτικά, στυτικά, ἀντιφλεγμονώδη κλπ). Χρειάζεται προσοχή, διότι πολλὲς φορές ἀναπτύσσεται ἀλλεργία σὲ κάποιο φάρμακο, ὁπότε πρόκειται περὶ ἀλλεργικῆς ρινίτιδος, ποὺ θὰ συνοδεύεται καὶ ἀπὸ ἐξάνθημα, κνησμὸ κλπ.
                                                                                                                                                     
5. Μηχανικὰ ἢ κατασκευαστικὰ αἴτια, πχ σκολίωσι τοῦ διαφράγματος, διάτρησι τοῦ διαφράγματος, ξένα σώματα κλπ.


6.
Λοιμώξεις:

  • Ἰογενεῖς: Προκαλοῦν ὀξεῖες καὶ αὐτοπεριοριζόμενες ρινίτιδες, μὲ κλινικὲς εἰκόνες διαφόρου βαρύτητος, ἀνάλογα μὲ τὴν παραγωγὴ κυττοκινῶν, ποὺ εἶναι ἰδιοσυγκρασιακὴ ὑπόθεσι.
  • Μικροβιακές: Συνήθως ἀποτελοῦν ἐπιμόλυνσι ἰογενῶν λοιμώξεων ἢ ἀκόμη καὶ ξένων σωμάτων, νεοπλασιῶν κλπ.

                                                                                                                                                     
7. Ρινίτιδες στὰ πλαίσια ἄλλου νοσήματος, συνήθως γενικευμένου:
Κοκκιωματώδη νοσήματα: Wegener, κακοήθης κοκκιωμάτωσις μέσης γραμμῆς, ἡωσινόφιλο κοκκίωμα, ὑποτροπιάζουσα πολυχονδρῖτις κλπ.
Σαρκοείδωσις: Πρόκειται γιὰ δυσίατο καλόηθες εἰδικὸ κοκκίωμα.
Κυστικὴ ἴνωσις: Συχνότατα συνοδεύεται ἀπὸ ἐπίμονη παραρρινοκολπίτιδα μὲ πολύποδες. Εἶναι κληρονομικὴ νόσος κακῆς προγνώσεως.
Γαστο-οισοφαγικὴ παλινδρόμησις: Πρόκειται γιὰ μᾶλλον ἀσυνήθη ἐκδήλωσι τῆς ΓΟΠ, καὶ μάλιστα τῆς δυσδιάγνωστης ποικιλίας μὲ ἀνεπάρκεια καί τοῦ ἄνω σφιγκτῆρος τοῦ οἰσοφάγου.

                                                                                                                                                     
8. Ἄλλα σπάνια νοσήματα.

Τί πρέπει νὰ σκεφθοῦμε ὅταν ὑπάρχουν πηκτὲς ἐκκρίσεις;

Ὅταν ἡ περιεκτικότης τῶν ἐκκρίσεων σὲ νερὸ μειώνεται, τότε αὐτὲς γίνονται πηκτές. Μερικὰ αἴτια εἶναι:

  • Στὴ φᾶσι ἀποδρομῆς τοῦ κρυολογήματος
  • Ξηρὴ ἀτμόσφαιρα.
  • Μικροβιακὴ ἐπιμόλυνσι τῆς μύτης ἢ/καὶ τῶν κόλπων.
  • Ξένο σῶμα, ἰδίως ἂν πρόκειται γιὰ μονόπλευρη ἔκκρισι σὲ παιδὶ ἢ ἄτομο μειωμένης ἀντιλήψεως.
  • Μηχανικὸ ἐμπόδιο στὸ πίσω μέρος τῆς θαλάμης (ρινικὴ χοάνη) πχ ὑπερτροφία ἀδενοειδῶν ἐκβλαστήσεων (κρεατάκια), ἐκφύλισι οὐρῶν κογχῶν, ἀτρησία τῆς χοάνης.
  • Παρενέργεια φαρμάκου πχ ἀντιισταμινικοῦ

                                                                                                                                                     
Πῶς ἀντιμετωπίζεται ἡ ρινῖτις καὶ ὁ ὀπισθορρινικὸς κατάρρους;

Εἶναι καλὸ νὰ κατευθύνωνται οἱ θεραπευτικὲς προσπάθειες πρὸς τὸ αἴτιο. Τὶς περισσότερες φορὲς αὐτὸ σημαίνει ἀποφυγή του.

-Ἀλλεργίες: Ἐντοπισμὸς καὶ ἀποφυγὴ τοῦ ἀλλεργιογόνου αἰτίου. Γίνεται μὲ λεπτομερὲς ἱστορικό, εἰδικὲς δερμοαντιδράσεις καὶ εἰδικὲς ὀρολογικὲς ἐξετάσεις (RAST). Τὰ κυριότερα ἀλλεργιογόνα εἶναι γύρεις (περδικάκι, ἀγροστώδη, ἐληά), μοῦχλες (ὀσμὴ κλειστῶν καὶ ὑγρῶν ὑπογείων, ὑγρασίες σὲ τοίχους), οἰκιακὴ σκόνη, ἀπολεπίσματα ζώων, ἀκάρεων κλπ, τροφοαλλεργιογόνα (πορτοκάλλι, φράουλα, ὀστρακόδερμα, διάφορα συντηρητικὰ κλπ). Ἡ ἀποφυγὴ δὲν εἶναι εὔκολη ὑπόθεσι. Μπορεῖ νὰ χρειάζεται ἀλλαγὴ ρουχισμοῦ, σαπουνιῶν, προσωπικῶν εἰδῶν, φίλτρων στὰ κλιματιστικά, ἐκτεταμένες ἐπισκευὲς στὸ σπίτι (μοῦχλα), ἀπομάκρυνσι κατοικιδίων, ἀλλαγὴ ἐργασιακοῦ καὶ οἰκιακοῦ περιβάλλοντος κλπ.

Δερμοαντιδράσεις διὰ σκαριφισμοῦ

-Ἀτοπία: Ἀποφυγὴ καπνῶν, ὀσμῶν, ἀρωμάτων, ρύπων κλπ. Ἡ ἐγκατάστασι φίλτρων καὶ ἰονιστῶν εἶναι καλὴ ἰδέα, ἀλλὰ κοστίζει.

-Φαρμακευτικὴ ρινῖτις: Ἀποφυγὴ τοῦ ὑπευθύνου φαρμάκου.
 

Μποροῦν νὰ χρησιμοποιηθοῦν φάρμακα;
Ἐκτὸς ἀπὸ τὰ μέτρα ἀποφυγῆς τῶν ἀλλεργιογόνων καὶ τῶν ἐρεθιστικῶν παραγόντων, ὑπάρχουν καὶ φαρμακευτικὲς δυνατότητες, ὁπότε γίνεται παρέμβασι στὸ μηχανισμὸ προκλήσεως τῆς ρινίτιδος.

-Ἀλλεργικὴ ρινῖτις: Πολλὲς κατηγορίες φαρμάκων εἶναι σὲ χρῆσι, ἀπευθυνόμενες σὲ διάφορα σημεῖα τοῦ παθοφυσιολογικοῦ μηχανισμοῦ, γιὰ ἀντιμετώπισι τῶν ἰδιαιτέρων συμπτωμάτων.
1. Ἀντιισταμινικά: Ἐπειδὴ ἡ ἔκκρισι ἱσταμίνης ἀπὸ τὰ βασεόφιλα καὶ τὰ σιτευτικὰ μακροφάγα εἶναι ὑποχρεωτικὸ παθοφυσιολογικὸ βῆμα σὲ ὅλες τὶς ἀλλεργίες, τὰ ἀντιισταμινικὰ θεωροῦνται ὁ βασιλεὺς τῶν ἀντιαλλεργικῶν φαρμάκων. Δροῦν δεσμεύοντας τοὺς κυτταρικοὺς ὑποδοχεῖς τῆς ἱσταμίνης, καὶ κυρίως τοὺς Η1 ὑποδοχεῖς, ποὺ γιὰ τὴν ἀλλεργία, εἶναι οἱ σπουδαιότεροι. Τὰ ἱσταμινικῆς αἰτίας ἀλλεργικὰ συμπτώματα εἶναι τὸ μπούκωμα, τὸ φτάρνισμα καὶ ἡ ρινόρροια. Αὐτὰ βοηθοῦνται μὲ τὴ χορήγησι ἀντιισταμινικῶν, ἰδίως ὅταν τὸ φάρμακο χορηγηθῇ πρό τῆς ἐκθέσεως στὸ ἀλλεργιογόνο, διότι τότε οἱ ὑποδοχεῖς εἶναι ἀκόμη ἐλεύθεροι. Ἐφ' ὅσον συνεχίζεται ἡ ἔκθεσι στὸ ἀλλεργιογόνο, συνεχίζεται καὶ ἡ ἔκκρισι ἱσταμίνης. Συνεπῶς πρέπει νὰ συνεχίζεται καὶ τὸ φάρμακο, διότι οἱ δύο αὐτοὶ παράγοντες ἀνταγωνίζονται γιὰ κατάληψι τῶν ἴδιων ὑποδοχέων. Τὰ νεώτερα ἀντιισταμινικὰ διέρχονται λιγότερο τὸν αἱματοεγκεφαλικὸ φραγμὸ καὶ προκαλοῦν λιγότερη ὑπνηλία. Κάνουν ἐπίσης καὶ ξηροστομία. Σοβαρὲς παρενέργειες μπορεῖ νὰ εἶναι τὸ γλαύκωμα κλειστῆς γωνίας καὶ ἡ ἐπίσχεσι οὔρων. Δοκιμάστηκε καὶ ἕνα ἀντιισταμινικὸ τοπικὸ σπρέϊ, μὲ ὄχι πολὺ ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα.
 

2. Κορτικοστεροειδῆ: Φάρμακα ὁρμονικῆς ἀρχῆς, γνωστὰ γιὰ τὶς ἰσχυρὲς ἀντιφλεγμονώδεις καὶ ἀντιαλλεργικὲς τους ἰδιότητες. Δροῦν σὲ πολλὰ ἐπίπεδα τοῦ ἀλλεργικοῦ μηχανισμοῦ. Ἀντιμετωπίζουν πολὺ καλὰ τὴ φαγοῦρα, τὶς ἐκκρίσεις, τὸ μπούκωμα καὶ τὸ φτάρνισμα.
α. Διασυστηματικά: Χρησιμοποιοῦνται μόνο σὲ ἐπείγουσες καὶ βαρειὲς ἀλλεργίες. Ἔχουν πολλὲς ἀνεπιθύμητες ἐνέργειες καὶ πρέπει ὁ γιατρὸς νὰ παρακολουθῇ στενὰ τὴν πορεία τοῦ ἀσθενοῦς. Δὲν χρησιμοποιοῦνται μακροχρονίως.
β. Τοπικά: Τὰ περισσότερα τοπικὰ σκευάσματα περιέχουν κάποιο δυσαπορρόφητο στεροειδές, καὶ πολὺ δύσκολα δημιουργοῦνται συστηματικὲς παρενέργειες, ἀκόμη καὶ σὲ μακροχρόνια χρῆσι. Τοπικὲς παρενέργειες εἶναι τὸ βράγχος φωνῆς, ὅταν εἰσπνέωνται στὸ κατώτερο ἀναπνευστικό, καὶ οἱ τοπικὲς μυκητιάσεις. Προσοχὴ χρειάζεται ὅταν συγχορηγοῦνται μὲ ἀντιβιοτικά, διότι οἱ μυκητιάσεις μπορεῖ νὰ εἶναι σοβαρότερες. Χρειάζεται τοὐλάχιστον μία ἑβδομάδα γιὰ νὰ φανῇ ἡ δράσι τους. Δὲν εἶναι ἀποσυμφορητικὰ μὲ τὴν ἔννοια τῆς ἀμεσότητος. Μειονέκτημα εἶναι ὅτι, γιὰ νὰ δράσουν, ἡ μύτη πρέπει νὰ εἶναι ἀνοικτή, διότι διαφορετικὰ διεισδύουν περιωρισμένα. Τὰ περισσότερα σκευάσματα εἶναι σὲ μορφὴ σπρέϊ. Ὑπάρχει καί ἕνα σὲ ὑγρὴ μορφή, ἰδιαίτερα εὔχρηστο μετὰ ἀπὸ ἠθμοειδεκτομές, ποὺ ἡ μύτη ἔχει καλὰ καθαρισθῆ καὶ οἱ κόλποι ἔχουν εὐρεία ἐπικοινωνία μὲ τὶς θαλάμες. Τὰ μεγάλα πλεονεκτήματα τῆς κατηγορίας αὐτῆς τὰ κατέστησαν φάρμακα πρώτης ἐπιλογῆς.

3. Ἀποσυμφορητικὰ σπρέϊ: Μιμούμενα μία ἀπὸ τὶς δράσεις τῆς ἀδρεναλίνης, δροῦν στὴ μύτη ταχύτατα, προκαλώντας ἀγγειοσύσπασι. Καταπολεμοῦν ἔτσι γιὰ λίγο τὴ ρινικὴ συμφόρησι (μπούκωμα). Εἶναι φάρμακα ἐκλογῆς γιὰ γρήγορη δράσι καὶ γιὰ διευκόλυνσι τῆς παροχετεύσεως τῶν κόλπων, ὅταν τὸ οἴδημα ἐμποδίζῃ. Παράτασι χρήσεως δημιουργεῖ ἀντοχὴ καὶ ἐξάρτησι, λόγῳ φαρμακευτικῆς ρινίτιδος.

4. Ἀποσυμφορητικὰ ἀπὸ τὸ στόμα: Περιέχουν τὸ ἀγγειοσυσπαστικὸ ἰσοεφεδρίνη καὶ κάποιο ἀντιισταμινικὸ παλαιᾶς γενεᾶς. Προκαλοῦν προσωρινὴ μείωσι τοῦ οἰδήματος τοῦ ἀνωτέρου ἀναπνευστικοῦ βλεννογόνου καὶ στεγνώνουν τὶς ἐκκρίσεις. Μειώνουν συνεπῶς τὸ μπούκωμα καὶ ἐλευθερώνουν σχετικῶς τὴν ἀναπνοή. Μπορεῖ ὅμως νὰ προκαλέσουν ταχυκαρδία καὶ ὑπέρτασι, καθὼς καὶ τὶς παρενέργειες τῶν ἀντιισταμινικῶν. Δὲν ἐνδείκνυνται σὲ ἡλικιωμένους, καρδιοπαθεῖς, ὑπερτασικοὺς, γλαυκωματικοὺς καὶ ἀσθενεῖς μὲ ὑπερτροφικὸ προστάτη.

5. Σταθεροποιητὴς τῶν μαστοκυττάρων καὶ βασεοφίλων: Πρόκειται γιὰ μία μόνο οὐσία (χρωμογλυκικὸ διβασικὸ νάτριο), ποὺ ἀποτρέπει τὴν ἀποκοκκίωσι τῶν κυττάρων, μὲ συνέπεια τὴν πρόληψι τῆς ἐκκρίσεως ἱσταμίνης. Ἡ χρῆσι τους ἔχει νόημα πρὶν ἀπὸ τὴν ἔκθεσι στὸ ἀλλεργιογόνο. Διατίθεται σὲ κολλύριο καὶ ρινικὸ σπρέϊ. Δὲν παρουσιάζει παρενέργειες. Συνδυάζεται ἄριστα καὶ μὲ ἄλλες ὁμάδες φαρμάκων.

5. Ἀντιλευκοτριενικά: Ἀπ' ὅλες τὶς μελετώμενες οὐσίες τῆς κατηγορίας, πρακτικῶς χρησιμοποιεῖται μία μόνο, (μοντελουκάστη), ποὺ ἀναστέλλει τὴ δράση μιᾶς ὁμάδας φλεγμονωδῶν μεταβολιτῶν τῆς ἀλλεργίας, τῶν λευκοτριενίων. Ἡ κλινική του δράσι εἶναι παρόμοια μὲ τῶν ἀντιισταμινικῶν, καὶ δρᾷ καλλίτερα στὸ ἄσθμα.

6. Ἀντιχολινεργικά: Χρησιμοποιεῖται μόνο ἡ οὐσία βρωμιοῦχο ἰπρατρόπιο σὲ σπρέϊ, διότι παρουσιάζει μικρὴ συστηματικὴ ἀπορρόφησι (10%), ἄρα μηδαμινὲς παρενέργειες. Εἶναι φάρμακο ἐκλογῆς γιὰ τὴ χολινεργικὴ ρινίτιδα καὶ ἄσθμα, καὶ λιγότερο γιὰ τὴν ἀτοπικὴ καὶ τὴν ἀλλεργική. Ἀντιμετωπίζει ἐκλεκτικὰ τὴ ρινόρροια.

7. Ἀνοσοθεραπεία ἢ ἀπευαισθητοποίησις: Εἶναι ἡ χορήγησις ἀντιαλλεργικῶν ἐμβολίων, ποὺ παρασκευάζονται γιὰ κάθε ἄρρωστο χωριστά. Ἡ λογικὴ τῆς θεραπείας εἶναι ἡ ἑξῆς: Δίδεται στὸν ἀλλεργικὸ ἀσθενῆ καθημερινῶς τὸ ἀλλεργιογόνο του ὑποδορίως, σὲ πολὺ μικρή, ἀλλ' αὐξανόμενη ποσότητα. Στὶς ἐπιτυχεῖς περιπτώσεις ὁ ὀργανισμὸς ἀντιδρᾷ μὲ παραγωγὴ εἰδικῶν ἀντισωμάτων τῆς κλάσσεως IgG ἐναντίον του. Τὰ IgG ἀντισώματα δεσμεύουν τὸ ἀλλεργιογόνο καὶ τὸ ὁδηγοῦν πρὸς ἀδρανοποίησι. Ἂν συμβοῦν ὅλα αὐτά, τὰ ἐπίσης εἰδικὰ ἀντισώματα τῆς κλάσσεως IgE, ἡ ὕπαρξι τῶν ὁποίων καθιστᾷ τὸν ἀσθενῆ μας ἀλλεργικό, δὲν θὰ βρίσκουν ἐλεύθερο ἀλλεργιογόνο νὰ τὰ ἐνεργοποιήσῃ (θὰ βρίσκουν λίγο), καὶ ἔτσι δὲν θὰ προκαλοῦν ἀντίδρασι (θὰ προκαλοῦν μικρότερη). Σήμερα θεωρεῖται ὅτι ἡ ἀνοσοθεραπεία δρᾷ καὶ μὲ ἄλλους μηχανισμούς, πχ τὴν ἐλάττωσι τῆς παραγωγῆς τῆς εἰδικῆς IgE καὶ πιθανῶς στὴν ἐλάττωσι τῆς εὐαισθησίας τῶν βασεοφίλων. Στὴν πρᾶξι, ἡ διαδικασία τῆς ἀπευαισθητοποιήσεως εἶναι μακρὰ καὶ διαρκής. Προκαλεῖ, στήν καλλίτερη περίπτωσι, βελτίωσι τῶν συμπτωμάτων, ὥστε νὰ χρειάζωνται λιγότερα ἀπὸ τὰ ἄλλα φάρμακα. Ἡ βελτίωσι διαρκεῖ ὅσο γίνονται τὰ ἐμβόλια. Τελευταίως ἔχουν παρασκευασθῆ καὶ ἐμβόλια γιὰ χορήγησι ἀπὸ τὸ στόμα, τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ πολὺ ἀσφαλέστερα.

8. Συνδυαστικὲς θεραπεῖες: Ἐπειδὴ συνήθως μία μόνη κατηγορία φαρμάκων δὲν ἀντιμετωπίζει τὸ σύνολο τῶν ἐνοχλημάτων, καταφεύγουμε σὲ συνδυασμούς. Πολὺ ἀποδοτικοὶ θεωροῦνται οἱ συνδυασμοὶ πχ ἑνὸς τοπικοῦ στεροειδοῦς μὲ ἕνα ἀντιισταμινικό, ἑνὸς ἀντιισταμινικοῦ μὲ χρωμογλυκικό, ἀνοσοθεραπείας μὲ τὰ προηγούμενα κλπ. Ἐπειδὴ οἱ ἀσθενεῖς ἔχουν ἰδιαιτερότητες καὶ περνοῦν ἀπὸ διάφορες φάσεις, ἡ ἀγωγὴ ἐξατομικεύεται πάντα. Ἡ πληθώρα τῶν διατιθεμένων φαρμάκων δείχνει τὴν πολυπλοκότητα τοῦ προβλήματος καὶ τὶς θεραπευτικὲς δυσκολίες.
                                                                                                                                                     
Πῶς ἀντιμετωπίζεται ἡ μή ἀλλεργικὴ ρινῖτις;

Μὲ παρόμοιο τρόπο, μὲ τὴ διαφορὰ ὅτι τὰ ἀντιισταμινικὰ δὲν ἔχουν θέσι. Θὰ ἔλεγε κανεὶς ὅτι κυριαρχοῦν τὰ στεροειδῆ καὶ τὰ ἀντιχολινεργικά. Οἱ πολύποδες, ὅταν ὑπάρχουν, ἀποτελοῦν πρόβλημα, διότι ἐμποδίζουν ὅλες τὶς τοπικὲς θεραπευτικὲς προσπάθειες. Γι' αὐτὸ σὲ ἐπιλεγμένες περιπτώσεις προτείνουμε καὶ χειρουργικὴ λῦσι. Ὅταν συνυπάρχῃ λοίμωξις, πρέπει νὰ χορηγοῦνται ἀντιβιοτικά, λαμβανομένου ὑπ' ὄψιν τοῦ ἰδιαιτέρου ρόλου τῶν μυκήτων στὴν ἀτοπία.

                                                                                                                                                     
Ρινῖτις καὶ Κατάδυσι

Ἡ ὕπαρξι κάποιου ἀπὸ τὰ εἴδη χρονίας ρινίτιδος ἔχει ἀκόμη μεγαλύτερη σημασία ὅταν ὁ ἀσθανὴς εἶναι δύτης. Ἂς ἐξετάσουμε τὶς κυριότερες διαστάσεις τοῦ θέματος:

     Σὲ ὅλες τὶς περιπτώσεις, καὶ ἰδιαιτέρως στὴν ἀλλεργικὴ ρινίτιδα σὲ παρὸξυνσι, τὰ στόμια τῶν παραρρινίων κόλπων εἶναι οἰδηματώδη, ἐνῷ μέσῳ αὐτῶν προσπαθοῦν νὰ διακινηθοῦν οἱ ὑπερπαραγόμενες ἐκκρίσεις. Συνεπῶς ἡ πιθανότης καθοδικοῦ βαροτραυματισμοῦ τῶν παραρρινίων εἶναι πολὺ ηὐξημένη.

      Ἂν ὁ ἀσθενὴς λαμβάνῃ ἀποσυμφορητικὰ ἀπὸ τὸ στόμα, ἢ ἔχῃ πηκτὲς ἐκκρίσεις γιὰ ἄλλο λόγο, ἤ ἔχῃ ἀτοπικὴ ρινίτιδα μὲ πάχυνσι τοῦ βλεννογόνου ἐσωτερικῶς τοῦ στομίου κάποιου κόλπου, εἶναι ὑποψήφιος γιὰ βαρότραυμα ἀνόδου.

     Οἱ εὐσταχιανὲς σάλπιγγες, ἀκόμη κι ἂν δὲν ἔχουν δικό τους πρόβλημα, δὲν λειτουργοῦν ἐφ' ὅσον μπροστὰ ἀπὸ τὸ στόμιο ἀθροίζεται βλέννη.

     Ἀρκετὰ συνηθισμένη εἶναι ἡ ἑξῆς περίπτωσι: Ὁ δύτης ἔχει μιὰ ἤπια ἀγγειοκινητικὴχολινεργικὴ ρινίτιδα, χωρὶς σημαντικὰ καθημερινὰ προβλήματα. Στὴ ἀρχὴ τῆς καταδύσεώς του ἐπίσης δὲν ἀντιμετωπίζει πρόβλημα. Μετὰ ἀπὸ λίγη ὥρα ὅμως, οἱ εὐσταχιανὲς ἀρνοῦνται νὰ ἐξισώσουν. Αὐτὸ συμβαίνει διότι ἡ ἐπαφὴ μὲ τὸ νερό, ποὺ ἔχει πάντα χαμηλότερη θερμοκρασία ἀπὸ τὸ σῶμα, προκαλεῖ αὔξησι τῆς παραγωγῆς βλέννης. Ἡ βλέννη, περνώντας μαζικὰ μπροστὰ ἀπὸ τὴ σάλπιγγα, ἐνοχλεῖ τὴν ἐξίσωσι.

                                                                                                                                                     
Ἔχουν οἱ ρινικὲς πλύσεις θεραπευτικὸ ρόλο;

Εἴμαστε ἔνθερμοι ὑποστηρικταὶ τῶν ρινικῶν πλύσεων σὲ ὅλες τὶς περιπτώσεις. Στὶς ἀλλεργίες βοηθοῦν διότι ἀπομακρύνουν μέρος τοῦ ἀλλεργιογόνου καὶ πολλοὺς μεταβολίτες τῆς ἀλλεργίας. Στὴν ἀτοπία βοηθοῦν διότι ἀπομακρύνουν μέρος τῶν ρύπων, τὰ μικρόβια, τοὺς μύκητες καὶ τοὺς μεταβολίτες ποὺ συμμετέχουν στὴν παθολογία. Στὶς λοιμώξεις βοηθοῦν διότι μειώνουν τὸ μικροβιακὸ φορτίο καὶ τὸ ὑπόστρωμα στὸ ὁποῖο ἀναπτύσσεται. Σὲ ὅλες τὶς περιπτώσεις τὸ σωστὸ διάλυμα δρᾷ ὀσμωτικὰ καὶ προκαλεῖ ἀποσυμφόρησι. Ὑποστηρίζεται ἐπίσης ὅτι δρᾷ διεγείροντας τὴν κινητικότητα τῶν κροσσῶν, ποὺ ἀπομακρύνουν τὶς βλέννες. Κανεὶς δὲν ὑπεστήριξε ποτὲ ὅτι οἱ ρινοπλύσεις βλάπτουν, ἁπλῶς μὲ τὶς μεγάλες προόδους τῆς φαρμακολογίας παραμελήσαμε τὶς πιὸ παραδοσιακὲς λύσεις.

Τὸ διάλυμα ποὺ προτείνουμε παρασκευάζεται μὲ 2-3 κοφτὰ κουταλάκια μαγειρικὴ σόδα σὲ 1 λίτρο πόσιμο νερό. Προτιμοῦμε τὴ σόδα ἀντὶ τοῦ μαγειρικοῦ ἅλατος, διότι ἔχει καλλίτερες ἀντιμυκητιασικὲς ἰδιότητες. Τὸ διάλυμα μπορεῖ νὰ παραμείνῃ σὲ θερμοκρασία δωματίου ἐπ' ἀόριστον.Κατὰ περίπτωσιν μπορεῖ νὰ ἐμπλουτισθῇ καὶ μὲ ἄλλες οὐσίες. Ἡ Calendula πχ εἶναι ἀπολυμαντικὴ καὶ ἀντιφλεγμονώδης, ἡ Echinacea ἐνδείκνυται στὶς παραρρινοκολπίτιδες. Οἱ πλύσεις γίνονται πολλὲς φορὲς ἡμερησίως. Γίνονται εἴτε ἀναρροφώντας ἀπὸ τὸ χέρι, μὲ σύριγγα, μὲ νεφελοποίησι ἢ μὲ φοῦσκα. Γιὰ παιδάκια ἀρχίζουμε μὲ πιὸ ἀραιὸ διάλυμα (πχ 1,5 κουταλάκι σόδα στὸ λίτρο).
                                                                                                                                                     
Χειρουργικὴ ἀντιμετώπισι

Τὰ δομικά, ἀνατομικὰ προβλήματα τῆς μύτης καὶ τῶν παραρρινίων ἔχουν τελικῶς χειρουργικὴ λῦσι. Προφανῶς, πρῶτα πρέπει νὰ δοκιμαστοῦν οἱ συντηρητικὲς προσεγγίσεις. Οἱ ἀσθενεῖς πρέπει νὰ καταλαβαίνουν τί ἀντιμετωπίζεται μὲ τί, καὶ γιατί. Ἡ χειρουργικὴ δὲν εἶναι πανάκεια, οὔτε ὑποκατάστατο τῆς ἐπαρκοῦς ἀντιαλλεργικῆς ἢ ἄλλης ἀγωγῆς. Ἡ διορθώσεις τοῦ διαφράγματος, τῶν κογχῶν, τῶν ἀδενοειδῶν, τῶν πολυπόδων κλπ θὰ ἀπομακρύνουν τὰ μηχανικὰ αἴτια τῆς ρινίτιδος ἢ ρινοκολπίτιδος. Ἡ ἀλλεργία, ἡ ἀτοπία, ἡ λοίμωξις κλπ θὰ χρειασθοῦν συμπληρωματικὰ μέτρα.
                                                                                                                                                     

ΘΕΜΑΤΑ ΩΡΛ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ (βρίσκεσθε εδῶ)
Ἀτοπία

Παραρρινοκολπίτιδες

Διάφραγμα & Κόγχες

Συγκοινωνίες καὶ Χῶρος Σταθμεύσεως
***
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΣ
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΝ ΑΚΟΟΛΟΓΙΑΣ-ΝΕΥΡΟΩΤΟΛΟΓΙΑΣ
ΚΑΤΑΔΥΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ "MEDISUB"
ΦΩΝΙΑΤΡΙΚΗ

᾿Επικοινωνῆστε μαζί μας
 


210-6502000,  697-444-2112

Εργαστήριον ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ MEDISUB-Ελλ. Ινστιτούτο Προληπτικής Καταδυτικής Ιατρικής ΦΩΝΙΑΤΡΙΚΗ Πρόγραμμα δράσεως Αττική 2000+

Δρ. ΑΙΑΣ-ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ, ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΩΝ-ΡΙΝΟΣ-ΛΑΡΥΓΓΟΣ

ΧΡΗΣΙ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΤΩΝ ΣΕΛΙΔΩΝ ΑΥΤΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΙ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ,
ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΙ ΤΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΗΣ ΠΗΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ